Over de vork en de steel; de cijfers en de wereld er achter

Burgemeester, het leek er even op dat er bij u een kwartje gevallen was. ‘Wil de raad sturing geven dan vroegtijdig kaders aan het college mee geven, zo stelt u in de krant.*) ‘Schot in de roos!’, zou je zeggen. Maar daar hoort nog iets aan vooraf te gaan. De financiële documenten die door uw college afgescheiden worden, horen dan op uw edele doelstelling in te spelen. Klopt als een bus wat u suggereert maar waarom zou onze gemeenteraad moeten bestaan uit volleerde accountants, wil zij uw jaarcijfers en begroting kunnen lezen? Als het u ernst is, dat de raad meer sturing moet geven, moet haar die positie vergund worden, of liever, moet zij de positie opeisen waarin dat een reële optie zou kunnen zijn. Lippendienst aan de plaatselijke democratie en de integriteit van de processen en de mensen… U hebt er de mond vol van, al babbelend. En dan nu weer vrome woorden, gericht aan de gemeenteraad als sturende factor… Allemaal goed en wel maar begin gewoon bij het begin: een boekhouding die, zoals trouwens wettelijk voorgeschreven, inzichtelijk is voor de burgers en hun vertegenwoordigers.

Mentaliteit klopt niet

Het vertrekpunt moet zijn een boekhouding die werkelijk opgesteld is vanuit de behoefte om de gemeenteraad optimaal te faciliteren bij de uitoefening van haar budgetrecht. Een college dat dit niet kan of er gewoon geen zin in heeft, of een college dat op voorhand de zekerheid schept dat zijn cijfers feitelijk ondoorgrondelijk zijn voor de mensen aan wie ze opgediend worden… Het klinkt belachelijk maar het is wel keiharde Graafse werkelijkheid. We hebben het college en de raad daar al herhaaldelijk op gewezen maar er verandert geen spat aan de manier van doen van uw college. Met democratie heeft dat niets van doen. De mentaliteit klopt niet. Het allereerste wat opvalt, bij lezing van uw financiële stukken, is dat zij principieel niet geschreven zijn om van harte verantwoording af te leggen. De anderhalve man en de paardenkop die desondanks enig vat krijgen op uw cijfers en de werkelijkheid erachter, tillen daarmee al meteen een tipje van de sluier op, de versluiering van de financiële werkelijkheid achter uw cijfers.

Zonneklaar puren onmacht

De conclusie lijkt onontkoombaar dat hier beleid achter moet schuilen. De raad kan u eenvoudig opdragen begrotingen en jaarcijfers te produceren die wél leesbaar zijn. De reden waarom dat niet gebeurt, kan bijna alleen maar te vinden zijn in de achterlijke en politiek incestueuze wijze waarop u, raadsmeerderheid en college, met elkaar omgaat. Een gezond functionerend bestuur organiseert zijn eigen tegenspraak om zijn inzichten te scherpen. In Grave gebeurt stelselmatig exact het tegenovergestelde. Alle vrome woorden over democratie en integriteit ten spijt, lopen college en raad met een zo wijd mogelijke boog om de betrokkenheid van de burger heen. En u blijft daarin volharden, ook al wordt u er kritisch op bevraagd. Het democratisch gehalte van uw college en uw raad is van zo’n allooi dat u het, in een soort monsterverbond tegen de ‘onredelijke buitenwereld’, vertikt om zich te verantwoorden en te reageren op kritiek. Klaar als een klontje dat dìt pure onmacht is, helaas. U hebt het gewoon niet in huis of u voelt niet of onvoldoende aan dat het uw verantwoordelijkheid is om er werk van te maken.

Eerst aangewezene

Burgemeester, als het u ernst is om onze gemeenteraad de haar toekomende positie binnen het gemeentebestuur te laten bekleden, bent u de eerst aangewezene om daar wat aan te doen. Onze politiek is op sterven na dood, omdat u gezamenlijk het zicht op en het contact met de burger uit de weg gaat. Onleesbare begrotingen en ondoorgrondelijke financiële jaarstukken zijn daar het sluitstuk van, het onvermijdelijk product. Als uw college er niet helder over wil zijn, hoe onze schuldpositie is en als u met uw CGM (Cuijk, Grave, Mill) financieel en beleidsmatig het paard achter de wagen van efficiency en bestuurskracht lijkt te hebben gespannen, zou het uw conclusie moeten zijn dat hier rigoureus bijgestuurd hoort te worden; niet dat u uw kop in het zand steekt en de raad bijna dwingt hetzelfde te doen, omdat ze geen redelijk verweer kan bieden tegen de machinaties achter en in uw financiële stukken.

Errata, errata, errata

Als ons college door de raad gedwongen zou worden klare wijn te schenken in zijn financiële beleidsstukken, zou het niet aankomen op iets vroeger of iets later. Het criterium wordt dan of alles helder gepresenteerd wordt, dus met de intentie te laten zien wat er moet gebeuren of gebeurd is. Je kunt er donder op zeggen dat daarmee tegelijkertijd veel tijd gewonnen kan worden, bijvoorbeeld alleen al omdat de accountant er zijn handtekening onder kan zetten zonder eerst talloze ‘errata’ op de tong te hoeven proeven. ‘Errata’ is trouwens Latijn voor ‘zaken die niet kloppen’ of ‘dwalingen’; als uw financiële stukken grossieren in ‘errata’, kan dat alleen maar een teken aan de wand zijn…
Het oogt indrukwekkend, zo’n lumineus burgemeesterlijk inzicht in de gang van zaken boven uw zoveelste praatje maar als u echt de ambitie hebt om in Grave iets te veranderen, moet er wel bij het begin begonnen worden. De burger kan dan niet de marginale positie hebben die u hem in de praktijk doorlopend blijft toedichten; niet goed genoeg om naar behoren serieus te nemen en van repliek te dienen. Zou het daarom zijn dat uw verhaaltjes stelselmatig langs de Graafse werkelijkheid schampen? Vorige week ging uw kattebelletje erover dat de raad een vorkje had geprikt in Geertruidenberg, waar ze toevallig wél ‘binnen strakke contouren’ hebben gebouwd, zoals ook ons bestuur voor ogen had met het Wisseveld. Waarom moeten we wel weten van het vorkje en niet van hoe het aan de steel stak? De Graafse politiek heeft iets van de Baron van Münchhausen, die zichzelf aan zijn haren uit het moeras trok… Met het sprookjesachtige oogmerk dat zij hier nog lang en gelukkig zit.

Ben Bongaards; www.gravepolitiek.nl

 

*) Zie Graafsche Courant 25 oktober 2016 








alle inhoud op www.gravepolitiek.nl valt onder © en mag niet zonder toestemming gepubliceerd worden.