Vestingvisie, Waterlinie; een bestuur met visie?

Rond de feestdagen heb ik ‘De Vestingvisie Samengevat’*1) online bekeken, de Vestingvisie, zoals die ook te zien is op de panelen in de bibliotheek. Ik was vooral gecharmeerd van de plattegrond, een mooie en heldere verbeelding van de vesting, maar toen ik een paar dagen later de site nog eens bekeek, was die plattegrond opeens weg. Ik kan me voorstellen waarom… De verbeelding gaf een transparant beeld van de vesting, zoals ons bestuur die voor ogen zegt te hebben, maar maakte eveneens in één oogopslag duidelijk waar de losse eindjes zich bevinden en waar de ‘visie’ totaal vervreemd is van ons Graafse bestuur. Je kunt geweldige ideeën op de kop tikken, van West8 *2) in dit geval, maar als je niet bij machte en gemotiveerd bent, om als bestuur bijvoorbeeld op fatsoenlijke en opbouwende wijze het gesprek te voeren met de Scheepswerf, kun je beter je ‘visie’ aanpassen aan je gebrek aan bestuurskracht en haar ‘doekje voor het bloeden’ noemen.

Geen idee.

De verbeelding bracht in de marge ook de Waterlinie in beeld, waar het Grond- en Bouw Bureau (GBB) de bekende Emab-locatie wil realiseren. Dat gebied was nog ongerept; je zag de verborgen resten van het ‘kroonwerk’ *3) in de groene uiterwaarden. Je zag de Nieuwe Haven die aan de zuidzijde omzoomd wordt door de vesting en aan de noordzijde door de uiterwaarden en het kroonwerk. Dit kroonwerk zou een interessant aanknopingspunt kunnen zijn voor een gebiedsvisie maar is in de Waterlinie-plannen gewoon weggemoffeld. Hier zie je precies waar de schoen knelt, als je gebiedsvisie de visie van een ander is en je in feite niet de flauwste notie hebt van wat je zelf aan ruimtelijk beleid zou moeten en kunnen voeren. Het eeuwige gesodemieter met GBB wordt in de kern veroorzaakt door het gegeven dat Grave ten ene male niet bij machte is een PPS, een Publiek Private Samenwerking *4) aan te gaan. De bestuurlijke en politieke instrumenten ontbreken. De samenwerking, zoals die uiteindelijk geregeld is in de ‘Beëindigingsovereenkomst’(2015), komt erop neer dat Grave een lap grond had, daar iets mee wilde maar geen idee had wat. Om in die leemte te voorzien, werd (noodgedwongen) GBB in de arm genomen, de partij waarmee Grave daarvoor al meer dan tien jaar aan het modderen was geweest, zonder dat er iets ‘opbouwends’ uit was voortgekomen. Samenwerking (een PPS) vooronderstelt gemeentebeleid maar dat blijkt er hoegenaamd niet te zijn.

Geen visie, geen beleid.

Het ontbreken van ruimtelijk beleid zie je in een oogopslag. Je ziet dat de Vestingvisie, ontwikkeld door West8, weliswaar aanpaalt aan de ‘Waterlinie’ maar dat die beleidsmatig even ver van elkaar verwijderd zijn als Grave en Vladivostok. De opstellers van beide visies lijken niet eens van elkaars bestaan geweten te hebben. De Waterlinie is per saldo een nietszeggend verhaal, zeker als je uitgaat van de ligging tegen de vesting aan. Wat er gebouwd zou moeten worden, past veel beter rond de Kraaijenbergse Plassen en vloekt met de vesting zelf. Nooit aan beginnen! Het is een nietszeggend verhaal, omdat het fundament eronder ontbreekt, de visie van ons bestuur dat de kaders en randvoorwaarden had moeten stellen. In plaats daarvan wordt een ‘visie’ gekocht en moet de leverancier er zelf maar bij bedenken wat de opdrachtgever er aan beleid onder had kunnen leggen. De visie van ons bestuur ontbreekt, laat staan dat de burger eraan te pas is gekomen. Daarom wordt ook voortdurend beleidsmatig het paard achter de wagen gespannen. Beleid begint in Grave niet bij de burger of de samenleving, zoals het hoort, maar bij ons bestuur dat een adviesbureau in de arm neemt. De burgers komen pas aan bod als dat verhaal nagenoeg in kannen en kruiken is en de burger er voor de vorm ook wat van mag vinden. Overigens is de burger totaal niet te pas gekomen aan de Waterlinieplannen. De Waterlinie is op deze manier een plan geworden dat in de lucht hangt. De opsteller heeft zonneklaar geen enkele boodschap gehad aan de vesting. Vice versa geldt hetzelfde voor de Vestingvisie. De eerdergenoemde verbeelding laat voor de Waterlinie een maagdelijk gebied zien waarin zelfs een stukje vesting verdonkeremaand is. Van de Emab-locatie is niets te ontwaren, simpelweg omdat die nog altijd niet meer is dan de visie van GBB. Onze gemeenteraad heeft er wel een klap op gegeven maar vooral omdat het haar, net als het college, aan visie en beleid ontbrak.

Erskin

Stel, ons bestuur had wel visie… Die verdoezelde resten van het kroonwerk aan de overzijde van de Nieuwe Haven zouden, samen met de haven zelf, een prachtig aanknopingspunt kunnen zijn om met zo’n visie aan de slag te gaan. Deel 2 van de Vestingvisie (liever niet Lovendaal 2.0.). Luisteren wat de burgers vinden, hun ideeën verzamelen die rijkelijk aanwezig zijn… Proberen als raad echt eens aan politiek te doen en het gesprek aan te gaan met burgers in plaats van voortdurend te neuzelen over je bestuurskracht, een duur gekochte illusie. Deze visie zou er in kunnen uitmonden dat een gerenommeerd architect, iemand met de signatuur en statuur van een Erskine, een synthese maakt van de ‘benauwde veste’ die in de 20e eeuw uit haar wallen barstte (het ontstaan van onder andere de Nieuwe Haven) en de wens van ons, 21e-eeuwers, om ons weer Vestingstad Grave te voelen. Maak daar dan geen historiserend verhaal van, ‘zo was het in de goede oude tijd’, maar een eigentijds vormgegeven afronding van onze vestingstad. Erskine heeft in de negentiger jaren onze vesting verrijkt, een historische wond geheeld en tegelijk het besef bemiddeld wat we in de 20e eeuw leefden. Dat is de Infirmerie geworden. Een architect met visie zou een prachtig alternatief kunnen bedenken voor de onbenullige Emab-eenheidsworst waar niemand echt trek in heeft. Het zou ook een extra impuls kunnen geven aan het toerisme.

Op de boven beschreven verbeelding van de Vestingvisie lijkt het of de Nieuwe Haven helemaal buiten de vesting ligt. Dat komt omdat er een kunstmatig eind gebreid is aan de stad op de plek waar nu de werf nog staat. Laat dezelfde architect, Erskine (diens erven), de verbinding leggen met de het kroonwerk. Maak er een harmonisch geheel van waardoor de havenmond de waterpoort van de stad zou kunnen worden, compleet met een wandelbrug naar het kroonwerk, de haven en het weidse achterland van Grave tot aan de brug. Een gerenommeerde architect zal het zijn eer te na zijn om hier de weg van de gemakzucht te bewandelen en snel wat ‘verleden’ in elkaar te flansen, zoals bij Lovendaal gebeurd is.
Probeer je beleid zo te ontwikkelen, dat de GBB en Rob van Kessel (werf) beide hun inbreng hebben en betrokken worden bij het denkwerk en de uitvoering. GBB zou daarnaast bijvoorbeeld netjes gecompenseerd kunnen worden door haar de ‘vergeten’ omgeving van Catharinahof te laten ontwikkelen en tegelijk een alternatief te bedenken voor de gribus waar onze CDA-wethouder in spe caravans stalt. Revancheer je als stadsbestuur voor het extreme onbenul dat je tot nu toe ten toon spreidt. Door te klooien, te vitten en te mekkeren waar je eigenlijk had moeten sturen en besturen.  

Sint Juttemis

In mijn vorige verhaal *5) heb ik waarschijnlijk de bestuurskracht van onze bestuurders schromelijk overschat door te schrijven dat de Waterlinie er snel doorheen gejast zou worden, nu de Ben Peters-wind aanwast. Het tegendeel is bij nader inzien waarschijnlijker. Wat onze burgemeester trots aankondigde, ‘we gaan voor de Waterlinie’, betekent in feite dat ze er nu eindelijk aan toe gekomen zijn, om het er in het college over te hebben. Daar zal Peters zeker een rol gespeeld hebben. Zijn inzet is uiteraard de realisatie van het plan te bespoedigen… maar voor de rechtgeaarde Graafse bestuurder krijgt die spoed bij voorkeur zijn beslag rond Sint Juttemis. Daarin ligt immers de essentie van de samenwerking van Grave en GBB, aan het lijntje houden en krenten wegen. Ook na 2015, de beëindigingsovereenkomst, is het immers een en al Wisseveld gebleven. Een gemeentebestuur dat geen randvoorwaarden stelt, omdat het daar geen verstand van heeft. Om dat te veranderen is allereerst de politieke wil nodig om iets te veranderen, terwijl ons bestuur zich zelfgenoegzaam op de borst klopt, omdat het altijd weer een bureau vindt om zich voor de gek te laten houden. Overigens, wij, de Gravenaren, betalen al die rapporten en studies. We zouden daar gerust kritischer op mogen wezen en dat zou het bestuur van Grave zeer ten goede komen!

Ben Bongaards

*1) file:///C:/Users/Ben/AppData/Local/Microsoft/Windows/INetCache/IE/ZK5IHH3P/Panelen%20-%20de%20vestingvisie%20samengevat.pdf
*2)
https://nl.wikipedia.org/wiki/West_8
*3)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Kroonwerk
*4)
https://www.cpb.nl/publicatie/pps-een-uitdagend-huwelijk-publiek-private-samenwerking-bij-combinatieprojecten
*5)
http://www.gravepolitiek.nl/index.php/politiek-commentaar/359-hoe-wordt-een-graafsw-wethouder-gemaakt

Agenda

Augustus 2018
M D W D V Z Z
30 31 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 1 2

Andere website's

Inlogformulier








alle inhoud op www.gravepolitiek.nl valt onder © en mag niet zonder toestemming gepubliceerd worden.