Onze Hans Klok-begrotingen en ons vertrouwen

Je verdiepen in de Graafse begrotingen en jaarverslagen van de laatste jaren is een ervaring die wellicht het meest lijkt op het bijwonen van een ‘performance’ (voorstelling) van illusionist, Hans Klok. Er gebeurt van alles, geld te kort, schulden maken, potverteren, gat in de hand, maar onze bestuurders hebben de presentatie zo uitgekiend, dat zich aan ons oog onttrekt dat dit gebeurt. Precies zoals de illusionist een bevallige dame uit het niets tevoorschijn ‘tovert’. In het verleden hebben we het weleens gehad over ‘balletje-balletje-begrotingen’, maar eigenlijk was dat te weinig eer voor de doorwrochte ‘performances’ van onze bestuurders. Het is overigens tragisch, dat onze gemeenteraad nauwelijks meer zicht heeft op de gang van zaken dan wij, gewone burgers.

Diepe depressies

Onze zogeheten programmabegrotingen en bijbehorende financiële documenten als jaarcijfers en kadernota’s vertellen letterlijk in geuren en kleuren wat er op het programma staat maar de burger en het raadslid moeten met een lamp op zoek naar het wezenlijke van financiële documenten, dat ze ons uitleggen hoe het geld binnenkomt en uitgegeven wordt. Zo kan het gebeuren dat Grave, na veel speurwerk, steeds krapper bij kas blijkt te zitten en vrolijk schulden maakt, terwijl onze gemeenteraad jaarlijks het alleluja aanheft, omdat de financiën zo goed op orde zijn gekomen. Uitgezonderd raadslid Ben Litjens, ere wie ere toekomt, die ervoor past om mooi weer te spelen, terwijl diepe depressies op de loer liggen. Een roepende in de woestijn, zelfs in zijn eigen fractie.

Waarom OZB steeds stijgt?

Als het niet zo treurig was, zou het bijna komisch zijn, zoals Grave bestuurd wordt. Financiële stukken die nauwelijks gaan over het financieel beleid en alleen het verhaal vertellen over wat onze bestuurders allemaal aan ‘goeds’ voor ons in petto hebben. Je komt er geen beschouwingen tegen over het gevoerde financieel beleid, over de schulden. Noch wordt ons duidelijk gemaakt hoe die schulden zich ontwikkelen en wat dat betekent voor de toekomst van Grave. Je moet heel diep in de documenten spitten om te zien dat de financiële positie van Grave hard achteruit kachelt. Om te begrijpen waarom de OZB, de Onroerende Zaak Belasting, telkenmale verhoogd moet worden om de toekomstdromen betaalbaar te maken. Je moet door een brij van cijfers en letters heen buffelen om de essentie te vinden van onze financiële stukken.
In plaats van transparantie zoeken onze bestuurders de camouflage van wat er werkelijk gebeurt en het lijkt er op dat het hun tweede natuur geworden is dat de ene hand niet hoeft te weten wat de andere doet.

Verantwoorden?

Grave politiek, vooral Wil Baaijens, heeft er hard aan getrokken om door de schone schijn heen te prikken en na te pluizen wat er werkelijk gebeurt. Overigens zal dat zeker binnen de wettelijke kaders blijven, al zou ik ook daarvoor mijn hand niet in het vuur steken. Of het wettelijk koosjer is dat een begroting nodeloos ingewikkeld en versluierend wordt gemaakt? De vraag stellen is bijna haar beantwoorden. Het is een gegroeide praktijk en wethouders van financiën lijken vooral aangezocht te worden omwille van hun vaardigheid als scheppers van boven beschreven illusies. Waarbij het echter zonneklaar niet de bedoeling is, dat raadsleden en burgers zich zo in de materie vastbijten. De praktijk in Grave wijst dan ook uit dat onze wethouder liever zijn tong af bijt dan dat hij uitleg geeft of opening van zaken biedt. Je verantwoorden? Doet Hans Klok toch ook niet…

Verzuurde sujetten

Echter, anders dan Hans Klok, hebben onze wethouder, ons college en onze raad de dure plicht om zich te verantwoorden. Liefst voordat het hun gevraagd wordt maar toch zeker wanneer er vragen komen. Dat gebeurt niet. Onze burgemeester tracht je af te serveren als verzuurde sujetten, wanneer je vraagt om verantwoording, en de gemeenteraad komt niet op het idee om daar iets van te vinden of iets aan te doen. Stel je een raadslid de vraag of hij (zij) niet opgemerkt heeft dat er schulden gemaakt worden, krijg je hooguit als antwoord dat de accountant het heeft goedgekeurd. Alsof dat hem of haar zou vrijwaren van de verplichting toezicht te houden, controle uit te oefenen en kritische vragen te stellen.

Vertrouwen halszaak

Onze bestuurders stappen er moeiteloos overheen dat deze gang van zaken iets doet met het vertrouwen van burgers. In de jaren tachtig was het een ‘running gag’*1) of je een tweedehands auto zou kopen van een politicus (als Van Agt, Den Uyl of Wiegel). Een indicatie van de betrouwbaarheid. Dat was teveel op de man gespeeld en er zat te veel de suggestie onder dat het allemaal een pot nat zou zijn. Het neemt echter niet weg dat vertrouwen een halszaak is in de politiek. Ons bestuur kampt al jaren met een akelig schriel vertrouwenscijfer; 18% van de Gravenaren geeft aan vertrouwen te hebben in hun bestuur. Dat komt uiteraard niet uit de lucht vallen, evenmin als het gegeven dat nauwelijks de helft van de Graafse burgers gaat stemmen bij gemeenteraadsverkiezingen.

Hoog spel

Onze politici doen alsof dit alles niet speelt, precies zoals ze doen alsof het de gewoonste zaak van de wereld is, dat ze vrolijk achter het college en zijn beleid aan huppelen zonder zich af te vragen of ze daarmee hun kiezers optimaal van dienst zijn. Het wordt zelfs wat obscuur gevonden om vragen te stellen en onze politici en bestuurders omzeilen die dan ook met wijde bogen. 
Toch zou het wel eens een halszaak kunnen zijn voor onze politici en bestuurders dat ze het vertrouwen van de burgers weer gaan koesteren in plaats van er spelletjes mee te spelen. Zo u wilt, hoog spel. Daarbij komt het niet aan op wat ze zeggen maar vooral op wat ze doen. Lippendienst wordt er in onze gemeente meer dan voldoende bewezen aan de burger maar als het op de daden aankomt, op wat er werkelijk gebeurt, blijft de burger, op een man (vrouw) of vijftig zestig na, buiten beeld. Zelfs in de aanloop naar de verkiezingen. Ze worden op afstand gehouden en als ze daar geen genoegen mee nemen, worden ze af geserveerd als bemoeiallen. Wat ze te melden hebben, wordt hooghartig genegeerd. Op die manier is de democratie in Grave op sterven na dood; onze bestuurders zetten er geen stap extra voor en het gros van de burgers haalt de schouders op.
Langs een omweg is de burger dus tegelijk het slachtoffer en de oorzaak van de politieke en bestuurlijke malaise. We laten ons grootschalig bedotten, omdat het ons geen moer lijkt te interesseren.

Ben Bongaards; www.gravepolitiek.nl  

*1) https://nl.wikipedia.org/wiki/Running_gag

Agenda

Februari 2018
M D W D V Z Z
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 1 2 3 4

Andere website's

Inlogformulier








alle inhoud op www.gravepolitiek.nl valt onder © en mag niet zonder toestemming gepubliceerd worden.