Blijft Grave zelfstandig?!? Vervolg

 

Inleiding

Dinsdag 4 september was eerst de vergadering van de commissie Inwoners en Bestuur. Na de standaard agendapunten werd de commissie over drie collegevoorstellen gevraagd te bepalen of er in de raadsvergadering nog zou worden gedebatteerd. In alle drie de onderwerpen was weinig discussie nodig. Wel was er een link met het onderwerp van de werkbespreking over de zelfstandigheid van Grave en de betrokkenheid van de burgers daarbij. Daarom in dit stuk ook wat opmerkingen daarover.

 

In grote lijnen

In de openbare werkbespreking van de Graafse Gemeenteraad werd het voorstel besproken van LPG en CDA om niet mee te werken aan het samenvoegen van de 5 gemeenten in het Land van Cuijk, maar de opties CGM en zelfstandig Grave door het college te laten onderzoeken. Het volgende citaat is uit mijn eerste reactie van 30-8-2018.

“Opvallend is dat het besluit aangeeft wat men in Grave niet wil. Het eigenaardige van een echt besluit is dat het aangeeft wat er juist wel moet gebeuren. Verrassend is het voorstel niet. Het bevestigt het besluit dat de raad in september 2017 heeft genomen door het voorstel om tot één gemeente Land van Cuijk af te wijzen. Het strookt ook met de machtsverhoudingen in de coalitie. Zeker het CDA heeft zijn kiezers nu iets uit te leggen”

 

De werkbespreking was openbaar en het was goed dat Keerpunt 2010 hier blij mee was. Ik vermeld dit omdat die fractie niet zo gauw blij is. Bijkomend voordeel daarvan was dat ik het besprokene kon naluisteren omdat zeker bij het CDA de inhoud zorgvuldig in retoriek is verpakt.

 

Het raadsvoorstel is kennelijk ingediend omdat het zo in het bestuursakkoord staat. En dat is blijkbaar weer gebaseerd op de gehouden opiniepeiling. Zoals dat resultaat wordt geïnterpreteerd kan het beter een pseudo-referendum worden genoemd. LPG en CDA zijn er uitstekend in geslaagd een voorstel te maken dat veel weg heeft van een vierkante cirkel. LPG zegt nuniet dat Grave zelfstandig moet blijven. Er moet een onderzoek komen naar de opties zelfstandig blijven eventueel CGM. CDA zegt nuniet dat er één gemeente Land van Cuijk moet komen. Er wordt deze periode niet wordt meegewerkt aan voorstellen om tot één gemeente Land van Cuijk te komen. Het woordje “nu” is de kern van het bestuursakkoord. Deze formuleringen zijn wel passend in de verkiezingsprogramma’s te maken. Letterlijk genomen laat dit voorstel alle mogelijkheden nog open en schieten we er dus niets mee op! 

 

Het college krijgt de taak een en ander nader uit te werken. De technisch voorzitter (ook burgemeester en voorzitter van het college) gaf nog de boodschap mee de opdracht aan het college nader uit te werken tot een uitvoerbare opdracht. Tijd en geld moeten beschikbaar zijn.

 

Volgens het voorstel moeten de raden van Cuijk en Mill om een reactie worden gevraagd. Op de vraag waarom dat nodig was werd geantwoord dat je die gemeenten nodig hebt voor de optie CGM. Als die niet meewerken heeft ook volgens LPG een onderzoek daarnaar geen zin. Dan is het verstandig die vraag eerst te stellen alvorens dit besluit te nemen. Maar “eerst besluiten en daarna overleggen” is bij de raad van Grave nog steeds de gewoonte.

 

Dat er ook nog iets moet worden afgesproken over het overleg in het Land van Cuijk had men ook ontdekt en daarvoor worden de uitgestelde voorstellen daarvoor alsnog op de agenda gezet. Ik ben wel benieuwd of dit college ook het voorstel van het vorige college ongewijzigd op de agenda zet.

 

Het betrekken van de inwoners vinden de partijen, in ieder geval in hun betogen, erg belangrijk. Maar dat concreet maken laten men liever aan het college over. In de werkbespreking kwam dit onderwerp alleen retorisch aan de orde met een nieuwe opiniepeiling bij de verkiezingen in 2022 als enige –maar veilig ver weg zijnde- actie.

 

Tot nu toe is het sturen van een ingezonden brief aan de Arena de meest effectieve wijze om in het openbaar te communiceren over de daden van het gemeentebestuur. De communicatie met het gemeentebestuur is een verhaal apart In het vervolg begin ik daarom met een commentaar in grote lijnen voor de Arena. Dat werk ik uit. Hetkan een paar dagen duren voor het verhaal compleet is. De groei kan op deze blog worden gevolgd. Als het is afgerond wordt het ook op www.gravepolitiek.nl geplaatst.

 

Commisie Inwoners en Bestuur

 

Veiligheidsplan

Op de agenda van die commissie stond onder andere een voorstel over het veiligheidsplan voor deze regio. De gemeenteraad wordt niet om een besluit gevraagd, maar slechts om een zienswijze. Bij de gebruikelijke inleiding waarschuwde de portefeuillehouder via de commissie de gemeenteraad om niet de illusies te hebben dat een zienswijze veel invloed zou hebben op het besluit van de veiligheidsregio. Hij deed dit in het kader van een verwachtingenmanagement. Een eventuele zelfstandigheid van de gemeente Grave stelt op dit terrein dus niet veel voor en dat geldt voor nog een aantal van dit soort gemeenschappelijke regelingen. Het werd een A-stuk dus dit onderwerp vraagt in de raadsvergadering weinig tijd en dat is gezien de rest van die agenda wel belangrijk.

 

Winkelsluitingstijden

In de eerstvolgende raadsvergadering komt een voorstel aan de orde om supermarkten voortaan toe te staan op zondag om 9:00 uur open te gaan. Dat is nu om 12:00 uur: De praktijk in Grave is blijkbaar dat de supermarkten om 10:00 uur open gaan. Volgens de landelijke wet mogen de winkels om 6:00 uur open. Het voorstel zelf gaf geen aanleiding tot discussie. Op de vraag waar het voorstel vandaan kwam kon geen antwoord worden gegeven. De vraag of er overleg met ondernemers en omwonenden nog overleg was geweest werd ontkennend geantwoord. De opstellers van het voorstel hadden er geen behoefte aan en over de huidige gang van zaken zijn geen klachten. Als het besluit is vastgesteld wordt het centrummanagement in kennis gesteld en dat mag dan de ondernemers informeren. Allemaal niet zo zwaarwichtig maar wel kenmerkend voor de wijze waarop betrokkenheid van de inwoners wordt gewaardeerd: eerst besluiten en dan overleg. Het wordt een B-stuk en gaat dus misschien tijd kosten.

 

Herbenoeming burgemeester

De raad moet op 18 september ook de procedure voor een herbenoeming van de burgemeester in gangzetten. Pogingen in de commissie daar nog een Graafse draai aan te geven werden gestuit of ontmoedigd door op wettelijke bepalingen te wijzen en het VNG-model dat is gevolgd. De vertrouwenscommissie werkt in beslotenheid en krijgt geheimhouding opgelegd. Alle fractievoorzitters, en dat zijn er 7, worden lid en er komen nog enkele adviseurs bij. Een lekje is dan gauw gemaakt. Het wordt een B-stuk.

 

Werkbespreking gemeenteraad

De werkbespreking heeft weinig nieuws opgeleverd. In plaats van meer duidelijkheid is er meer onduidelijkheid over hetgeen nu wordt besloten. Nu kom ik niet verder dan dat er zal worden besloten om nog niets te besluiten en het college aan het werk te zetten zodat er bij de volgende gemeenteraadsverkiezing een nieuwe opiniepeiling kan worden gehouden. Er zal, hoop ik, nog een bijgesteld voorstel komen en misschien geeft dat wat meer duidelijkheid. Toch alvast maar enkele opmerkingen.

 

De opiniepeiling.

Allereerst verdient het aanbeveling dat er een openbare voorlichting komt over het verschil tussen verkiezingen, referenda en opiniepeilingen. Er is een groot verschil tussen de betekenis van opiniepeilingen en de twee andere vormen van volksraadpleging. Die laatste twee leveren een exacte uitslag op waarbij het opkomstpercentage wel interessant is maar niet van invloed. Een opiniepeiling levert informatie die een bestuur kan gebruiken om tot een besluit met draagvlak te komen. Een bestuur dat zijn besluiten uitsluitend baseert op opiniepeilingen verklaart zichzelf overbodig. Tijdens de werkbespreking gaven LPG en CDA zelf toe dat het een slechte opiniepeiling was. Het CDA constateerde nog dat iedereen zijn eigen interpretatie had. Hij zei het niet, maar in zijn gloedvolle betoog liet hij wel blijken dat zijn interpretatie de juiste is. Zoals in het voorliggende voorstel gebruikt is pseudo-referendum een betere betiteling voor deze volksraadpleging.

 

Het resultaat van deze slechte opiniepeiling is nog steeds de enige onderbouwing van het te nemen besluit. Pseudo-referendum is daarom de beste de beste betiteling voor deze gang naar de stembus. De term past bij de wijze waarop de gebruikte uitslag, inclusief cijfer achter de komma, in de motivering van het voorstel is gebruikt.

 

De inhoud van het voorstel.

De samenwerking van LPG met CDA is of wordt vastgelegd in een nog steeds onbekend bestuursakkoord. In het voorstel staat een citaat uit het concept voor het akkoord dat aangeeft hoe LPG en CDA omgaan met het resultaat van het pseudo-referendum met als conclusie  “De LPG en het CDA zullen in de huidige periode (2018-2022) geen voorstellen steunen die betrekking hebben op de vorming/herindeling één Land van Cuijk”. In mijn eerste reactie vond ik deze formulering opvallend. Na vooral het betoog van het CDA in de werkbespreking is listig wellicht beter. Voor de voorbereiding van één gemeente Land van Cuijk zal deze bestuursperiode nog wel nodig zijn. In deze periode zal de gemeente Grave zijn eigen gemeenteraad behouden. Dat is in overeenstemming met het verkiezingsprogramma van de LPG voor deze periode.  Andere gemeenten kunnen rustig doorwerken aan die ene gemeente en dan zal Grave in de volgende periode al dan niet vrijwillig kunnen aanhaken. Het CDA verschuift dus dit programmaonderdeel naar de volgende periode. In een coalitie moet de kleinere nu eenmaal iets toegeven.

 

Het was niet nodig deze conclusie in het nu voorgestelde besluit op te nemen. Door op 21 september 2017 het voorstel te verwerpen heeft de raad al uitgesproken niet aan één gemeente Land van Cuijk te willen meewerken. In feite wordt de werking van dit besluit nu beperkt tot deze periode. Dat heeft het CDA dus toch bereikt. 

 

De letterlijke tekst in het voorstel is nu: 

 

1.    Deze raadsperiode (2018-2022) een besluit te nemen over de bestuurlijke toekomst van de gemeente Grave, waarbij twee opties nader worden uitgewerkt: zelfstandig blijven of herindeling met de CGM-gemeenten. 

2.    Het college in dit kader de volgende opdrachten te verstrekken: 

·       Rapporteren aan de raad wat de organisatorische en financiële consequenties (intern gericht) zijn van zelfstandig blijven of herindeling CGM voor eind 2018. 

·       Rapporteren aan de raad wat de maatschappelijke en financiële consequenties (extern gericht) zijn voor onze inwoners van zelfstandig blijven of herindeling CGM voor de zomer van 2019 

·       Het opstellen van een communicatieplan voor de zomer van 2019 hoe we de inwoners hierover informeren en zullen raadplegen. 

3.    De raden van Cuijk en Mill & St Hubert te informeren over dit besluit en hen te verzoeken om een reactie.

 

ad 1     De wijze waarop dit deel van het besluit is geformuleerd sluit niet uit dat in het voorstel voor het te nemen besluit de ene gemeente toch weer is opgenomen. Alleen zal de gemeente Grave niet meewerken aan het voorstel daarvoor. Dat is ook niet nodig want er ligt nog een voorstel dat door 3 van de 5 gemeenten als aangenomen. De twee andere opties zelfstandig blijven en opgaan in CGM moeten nader worden onderzocht. Tijdens de discussie werd door een lid van de LPG-fractie zijn die tot nu toe onderbelicht gebleven. Ook werd door LPG aan de voorstanders nog gevraagd wat de voordelen zijn van die ene gemeente. De omgekeerde vraag waarom Grave beter zelfstandig kan blijven of desnoods met Cuijk en Mill één gemeente moet vormen kwam niet ter sprake. Daar moet het onderzoek dat het college moet instellen duidelijkheid in verschaffen.

 

Nu is in de documenten bij het voorstel dat op 21 september door de raad van Grave is verworpen uitgebreid uiteengezet waarom er één gemeente Land van Cuijk moet komen. In mijn brief aan de raad van Grave heb ik ook gewezen op de onvermijdelijkheid hiervan. Maar die brief is voor kennisnameaangenomen. Die term suggereert dat men met de inhoud bekend is. In feite betekent het dat de inhoud niet meetelt. Het zal niet meevallen nog argumenten te vinden die tot de conclusie leiden dat Grave zelfstandig kan blijven.

 

ad 2     Het college heeft nu de taak de mogelijkheden en onmogelijkheden te onderzoeken van zelfstandigheid van de gemeente Grave of eventueel van de gemeente Cuijkgravemill (deze gemeente is in het landelijk informatiesysteem voor gemeenteraadsleden al bekend). Wil het college dat goed kunnen doen moet in het te nemen raadsbesluit wel duidelijker worden aangegeven wat men precies wil en de middelen in de vorm van geld en tijd beschikbaar stellen. Het nu opgenomen tijdschema geeft weinig ruimte. Het is verstandig dat het college blijkbaar een bureau wil inschakelen. Want als het onderzoek zou uitwijzen dat het toch één gemeente Land van Cuijk moet worden kan dat nieuws beter door een buitenstaander worden gebracht. Een definitie van de gewenste zelfstandigheid zou ook niet gek zijn. In de huidige situatie met één werkorganisatie en 3 gemeentebesturen is die zelfstandigheid, althans volgens mij, al sterk beperkt.

 

Er moet ook een communicatieplan komen. Daarvoor heeft het college meer dan een half jaar de tijd. Ik hoop dat men eerder komt met in ieder geval de uitgangspunten daarvoor. Werkelijk “aan de voorkant” en “meedoen aan het opstellen van documenten en niet beperken tot het leveren van commentaar” is al een stap in de goede richting.

 

ad 3     In de discussie werd nog de vraag gesteld waarom aan Cuijk en Mill nog om een reactie wordt gevraagd was het antwoord van de LPG dat het geen zin heeft een onderzoek in te stellen naar de gemeente Cuijkgravemill als Cuijk en/of Mill al aangeven daar niet voor te voelen. Heel verstandig!

 

Voorlopig slotwoord

 

Nu maar afwachten wat hoe het definitieve initiatiefvoorstel er uitziet en wat er op 18 september gaat gebeuren. Wordt dus wellicht vervolgd.

 

Leo de Vreede

 

 

 








alle inhoud op www.gravepolitiek.nl valt onder © en mag niet zonder toestemming gepubliceerd worden.